﻿<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<rss version="2.0"
	xmlns:content="http://purl.org/rss/1.0/modules/content/"
	xmlns:wfw="http://wellformedweb.org/CommentAPI/"
	xmlns:dc="http://purl.org/dc/elements/1.1/"
	xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom"
	xmlns:sy="http://purl.org/rss/1.0/modules/syndication/"
	xmlns:slash="http://purl.org/rss/1.0/modules/slash/"
	>

<channel>
	<title>Удмурт дунне &#187; Гурт удыс</title>
	<atom:link href="http://udmdunne.ru/category/%d0%b3%d1%83%d1%80%d1%82-%d1%83%d0%b4%d1%8b%d1%81/feed/" rel="self" type="application/rss+xml" />
	<link>http://udmdunne.ru</link>
	<description></description>
	<lastBuildDate>Fri, 18 May 2012 05:04:35 +0000</lastBuildDate>
	<language>en</language>
	<sy:updatePeriod>hourly</sy:updatePeriod>
	<sy:updateFrequency>1</sy:updateFrequency>
	<generator>http://wordpress.org/?v=3.2.1</generator>
		<item>
		<title>Картош мерттӥське&#8230;</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/05/%d0%ba%d0%b0%d1%80%d1%82%d0%be%d1%88-%d0%bc%d0%b5%d1%80%d1%82%d1%82%d3%a5%d1%81%d1%8c%d0%ba%d0%b5/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/05/%d0%ba%d0%b0%d1%80%d1%82%d0%be%d1%88-%d0%bc%d0%b5%d1%80%d1%82%d1%82%d3%a5%d1%81%d1%8c%d0%ba%d0%b5/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 15 May 2012 04:59:05 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Иворъёс]]></category>
		<category><![CDATA[Бусы ужъёс]]></category>
		<category><![CDATA[Вавож]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2952</guid>
		<description><![CDATA[Вавож ёросысь гурт хозяйствоосын тыршисьёс, ю кизёнзэс йылпумъяса, картошка борды басьтӥськизы. Туэ сое 1 сюрс 145 гектар вылэ мерттыны чаклало. Ваньмызлэсь азьло та уж борды басьтӥськизы «Ӝуё-Можга» хозяйствоын тыршисьёс. Арысь аре соос «кыкетӥ нянь» будэтонлы бадӟым саклык висъяло, удалтонлыкезъя но котькинлы адӟем карымон луо &#8211; гектарысьтыз 300 центнер картошка басьто. Соос «Grimme» техникаен ужало: муэз [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Вавож ёросысь гурт хозяйствоосын тыршисьёс, ю кизёнзэс йылпумъяса, картошка борды басьтӥськизы. Туэ сое 1 сюрс 145 гектар вылэ мерттыны чаклало.</strong></p>
<p>Ваньмызлэсь азьло та уж борды басьтӥськизы «Ӝуё-Можга» хозяйствоын тыршисьёс. Арысь аре соос «кыкетӥ нянь» будэтонлы бадӟым саклык висъяло, удалтонлыкезъя но котькинлы адӟем карымон луо &#8211; гектарысьтыз 300 центнер картошка басьто. Соос «Grimme» техникаен ужало: муэз небӟыто, сылал ватсало. Хозяйствоын котьку сюлмасько ӟеч выжы кидыс уськытон сярысь, туэ но выль сорт муэ согизы.</p>
<p>Картошка мерттонзэс 100 гектар вылын азинто Мичурин нимо эштосын, «Удмуртия» но «Восход» хозяйствоос &#8211; 60 но 50 гектар вылын. Азинске трос но одӥг аръем турын кизён, нош «Колос» хозяйствоын 49 гектар вылэ кукуруза кизизы ини.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Валентина Богатырёва.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/05/%d0%ba%d0%b0%d1%80%d1%82%d0%be%d1%88-%d0%bc%d0%b5%d1%80%d1%82%d1%82%d3%a5%d1%81%d1%8c%d0%ba%d0%b5/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Кысык нунал толбыт сюдоз</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/05/%d0%ba%d1%8b%d1%81%d1%8b%d0%ba-%d0%bd%d1%83%d0%bd%d0%b0%d0%bb-%d1%82%d0%be%d0%bb%d0%b1%d1%8b%d1%82-%d1%81%d1%8e%d0%b4%d0%be%d0%b7/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/05/%d0%ba%d1%8b%d1%81%d1%8b%d0%ba-%d0%bd%d1%83%d0%bd%d0%b0%d0%bb-%d1%82%d0%be%d0%bb%d0%b1%d1%8b%d1%82-%d1%81%d1%8e%d0%b4%d0%be%d0%b7/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 15 May 2012 04:56:40 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Иворъёс]]></category>
		<category><![CDATA[Бусы ужъёс]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2950</guid>
		<description><![CDATA[Гурт удысъя но сиён-юонъя министерстволэн ивортэмезъя, та дырлы 61 процентэз юос киземын. Кизёнзэс йылпумъязы ни Вавож, Алнаш но Можга ёросъёс. Бере кылё Яр ёрос &#8211; чакламезлэсь 5 процентэз киземын, Красногорск ёрос &#8211; 7 процентэз, Глаз ёрос &#8211; 12 процентэз. Турын шаплы кизё алнашъёс, можгаос но пичи пургаос. Та ёросъёсын турын 4 сюрс гектарлэсь ятыр киземын [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<div id="attachment_2951" class="wp-caption aligncenter" style="width: 470px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/67-5.jpg" rel="lightbox[2950]"><img class="size-full wp-image-2951" title="" src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/67-5.jpg" alt="" width="460" height="290" /></a><p class="wp-caption-text">Пичи Пурга ёросысь «Восход» эштосын бусы ужъёс дыраз мыно.</p></div>
<p><strong>Гурт удысъя но сиён-юонъя министерстволэн ивортэмезъя, та дырлы 61 процентэз юос киземын.</strong></p>
<p>Кизёнзэс йылпумъязы ни Вавож, Алнаш но Можга ёросъёс. Бере кылё Яр ёрос &#8211; чакламезлэсь 5 процентэз киземын, Красногорск ёрос &#8211; 7 процентэз, Глаз ёрос &#8211; 12 процентэз. Турын шаплы кизё алнашъёс, можгаос но пичи пургаос. Та ёросъёсын турын 4 сюрс гектарлэсь ятыр киземын ини. 864 гектар картош мерттэмын. Со пӧлысь 646 гектарез &#8211; Вавож ёросын. Мытэмын ни «кыкетӥ нянез» мерттон Дэри, Пичи Пурга но Можга ёросъёсын. Огъя бусы ужъёс радъясько кылем арын сяменгес ик.</p>
<p>Бусы ужъёс йылпумъясько ни Пичи Пурга ёросын но. Татын киземын 47 сюрс гектар муос, та пӧлысь 23 сюрс гектарез &#8211; юос, 24 сюрс гектарез &#8211; пудо сиёнлы мынӥсь культураос, 125 гектарез &#8211; бакча сиёнъёс, 140 гектарез &#8211; картош. Бусы ужъёсты ӝог ортчытыны юрттӥз на кын улэ кизён но. Сӥзьыл та уж быдэстэмын вал 6 сюрс 624 гектар вылын.</p>
<p>Меӵак кизён амалэн туэ умой ужазы «Норьинское», УАССР-лы 10 ар нимо, «Малопургинский» хозяйствоосын. Муэз дасяны планъя чакламын вал 6 нунал ӵоже, нош кизёнэз йылпумъяны &#8211; 8-10 нунал ӵоже. План быдэстэмын. Бусыосын ужазы 75 агрегатъёс. Нырысь ик ужъёс мытэмын вал «Первый Май» но «Восход» СПК-осын.</p>
<p>«Восходысь» механизатор Виктор Кузьмин шуэ:</p>
<p>- Валаса ик ӧй вутты, кызьы ортчизы та кысык нуналъёс. Кидыс дыраз вутто, бусыын ик нуназе но ӝыт сюдылӥзы, тӥяськонъёс ӧз луылэ. Кулэ дыръя зорылӥз, кулэ дыръя пӧсь улӥз. Тани таиз берпуметӥез бусымы. Отчы кизёмы йыды. Эшъёсы-юрттӥсьёсы &#8211; Павел Алексеев, Михаил Ильин, Геннадий Романов. Тысь ворттэ Владимир Захаров, солы юрттэ Павел Семёнов.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Иван Аркашев.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/05/%d0%ba%d1%8b%d1%81%d1%8b%d0%ba-%d0%bd%d1%83%d0%bd%d0%b0%d0%bb-%d1%82%d0%be%d0%bb%d0%b1%d1%8b%d1%82-%d1%81%d1%8e%d0%b4%d0%be%d0%b7/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Укмыс тымет котырын</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%83%d0%ba%d0%bc%d1%8b%d1%81-%d1%82%d1%8b%d0%bc%d0%b5%d1%82-%d0%ba%d0%be%d1%82%d1%8b%d1%80%d1%8b%d0%bd/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%83%d0%ba%d0%bc%d1%8b%d1%81-%d1%82%d1%8b%d0%bc%d0%b5%d1%82-%d0%ba%d0%be%d1%82%d1%8b%d1%80%d1%8b%d0%bd/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 11 May 2012 05:22:02 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Гурт удыс]]></category>
		<category><![CDATA[Вавож]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2931</guid>
		<description><![CDATA[Вавож ёросын 1992-тӥ арын кылдӥз «Каменный Ключ» СПК. Туэ татын Каменный Ключ черкогуртсылы но эштоссылы 20 ар тырмонэз сӥё-дано, выль вормонъёсын пусйизы. Гурт хозяйство кылдэм дырысеныз йыг-йыг пыд йылаз возиське. Сое зол азинтӥз Николай Торхов. Туэ сое Вавож ёрос администрацилы йыре бырйизы. Интыяз кылиз усто специалист Михаил Снигирёв. - Михаил Юрьевич, эштос кивалтӥсь луыса тӥ [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<div id="attachment_2932" class="wp-caption aligncenter" style="width: 470px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/65-10.jpg" rel="lightbox[2931]"><img class="size-full wp-image-2932" title="" src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/65-10.jpg" alt="" width="460" height="351" /></a><p class="wp-caption-text">М. Снигирёв.</p></div>
<p><strong>Вавож ёросын 1992-тӥ арын кылдӥз «Каменный Ключ» СПК. Туэ татын Каменный Ключ черкогуртсылы но эштоссылы 20 ар тырмонэз сӥё-дано, выль вормонъёсын пусйизы.</strong></p>
<p><strong>Гурт хозяйство кылдэм дырысеныз йыг-йыг пыд йылаз возиське. Сое зол азинтӥз Николай Торхов. Туэ сое Вавож ёрос администрацилы йыре бырйизы. Интыяз кылиз усто специалист Михаил Снигирёв.</strong></p>
<p><strong>- Михаил Юрьевич, эштос кивалтӥсь луыса тӥ тулысэз нырысьсэ бусыын пумитады.</strong></p>
<p>- Хозяйствомы бадӟым ӧвӧл бере, милям ваньмыз син азьын. Тулыс бусы ужъёслы сӥзьыл ик дасяським. Ӟеч кидыс дасям, 70 гектар ӟег кизим, буш муосмес, кын улэ гырыса, кельтӥм но тырмыт минерал сылалъёс басьтӥм. Вань юосмес сылалэн сураса, быг-быг дасям муэ согим. Гыроно-кизёно музъеммы 1 сюрс гектар пала. Валэс юос 430 гектар. Ми дорын тужгес удалтэ сезьы. Миым котькуд гектарез 25 центнер сётӥз. Уродэсь уг луо йыды но чабей. Валля кӧс арез вератэк, берло 3 ар ӵоже шорлыдын гектарлы быдэ 23-24 центнер ю тысь кутсаськом.</p>
<p>Туэ нырысьсэ 40 гектар кукуруза будэтыны чакласьком. Кидысмы вань, му дасямын, куазь ке ӧз люкеты, гектарысьтыз 370 центнер вож сиён басьтыны малпаськом. Картофкамы гектарысьтыз 200 центнер сётыны кулэ. Та уж милям оскемын одӥгезлы усто механизаторлы Иван Осокинлы. МТЗ-82 тракторез синмаськымон ужа. Бервылзэ учкыса ветлонэз ӧвӧл, туж ӟеч но валаса тырше. Иван Михайлович пусъемын Удмуртиысь Кун Кенешлэн но Гурт удысъя но сиён-юонъя министерстволэн Данъян грамотаосынызы.</p>
<div id="attachment_2933" class="wp-caption alignleft" style="width: 250px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/65-11.jpg" rel="lightbox[2931]"><img class="size-medium wp-image-2933 " style="margin-left: 9px; margin-right: 9px;" src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/65-11-300x203.jpg" alt="" width="240" height="162" /></a><p class="wp-caption-text">Скал кыскисьёс.</p></div>
<p>Таӵе чупрес механизаторъёсмы трос. Соос, ог-огенызы вожмаськыса, бусыын тыршо, одӥгезлэн но бере кылемез уг поты. Озьы ужаны дышето СПК-лэн кивалтӥсьёсыз но валтӥсь механик Михаил Исупов. Нош солэн кузпалыз Галина Геннадьевна &#8211; ёросын одӥгез устоез валтӥсь бухгалтер. 20 арлэсь кема та ужез валаса нуэ ини. Нырысетӥ вамышъёс лэсьтӥз бускель «Горд Октябрь» эштосын.</p>
<p>Нимысьтыз ушъяме потэ на Вилорий Кузнецов но Виктор Обухов механизаторъёсты. Кык эшъёс нуназеозь пудоосты миксерен сюдо, собере пото лудэ ужаны.</p>
<p><strong>- Пудо вордон удысты кызьы азинске?</strong></p>
<p>- Татын милям зэмос кузё луэ Светлана Вершинина. Со 7-тӥ арзэ ини фермаен но кивалтэ, зоотехник но луэ. Задор мылкыдо кышномурт котькытчы вутске. Пудомы лейкозэн уг висьы. Ньыль толэзьскын скаллы быдэ 1 сюрс 719 килограмм люкам ни. Пудо сиёнмы тырмыт, йырлы быдэ 35,7 центнер.</p>
<div id="attachment_2934" class="wp-caption alignright" style="width: 250px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/65-7.jpg" rel="lightbox[2931]"><img class="size-medium wp-image-2934 " src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/65-7-300x212.jpg" alt="" width="240" height="170" /></a><p class="wp-caption-text">Механизатор В. Рябчиков, механик М. Исупов, агроном Б. Борисов.</p></div>
<p>Пудолэсь тазалыксэ эскере Надежда Останина. Сьӧд-тӧдьы выжы скалъёсмес голштин ошъёсын тазамытӥськом. Надежда Ивановна 1985-тӥ арын Можгаысь веттехникумез быдтэмын. Ужан опытэз бадӟым.</p>
<p>Али выль гид пуктӥськом. Отын думылытэк возём кунянъёсты но ветылъёсты.</p>
<p>Та дырлы милям 478 йыр сюро таза пудомы, со пӧлысь 160-эз &#8211; скалъёс. Дояркаосмы синмаськымон тыршо, соос 5 кузя &#8211; Любовь Кузнецова, Надежда Попова, Лидия Ершова, Наталья Сапожникова но Светлана Рыболовлева. Нош скалъёсты бызьылытэ Надежда Останина. Пудо утисьёслэн сюлмаськемзы син азьын. Хозяйство, 2006-тӥ арысен кутскыса, скаллы быдэ шорлыдын 5 сюрс килограммлэсь уно йӧл кыске, нош 2009-тӥ арын тужгес трос люкам &#8211; 5 сюрс 973 килограмм. Азьланьын та лыдпусэз 6 сюрсозь вуттыны малпаськом. Молокопроводмы умой ужа. Йӧлмес 4 тоннаем танк-холодильникын сӥятӥськом. Кыедэз скрепер-транспортёрен утялтӥськом, нунал пӧрат бусые поттӥськом.</p>
<p>Вератэк кельтыны уг луы кунян сюдӥсьёсмес но. Тани Сергей Осокин 36 ар фермаын ужа ни. Азьло скалъёсты кема возьмаз, али ошпиосты куайытэ. Шорлыдын 700 грамм привес басьтэ. Сергейлэсь адӟем каре кунян сюдӥсь Надежда Солодянкина.</p>
<p>Но одӥгез сюлэмез вӧсь каре: молокозаводъёс йӧлмес дунтэмен басьтыны выро. Тани берло ӝыны ар ӵоже одӥг литрез шорлыдын 12,5 манет возиське. Нош бускель улосъёсын, пе, одӥг литр йӧлэз 15-17 манетэн басьто. Но таин ӵош мукетыз шумпоттэ &#8211; бусы ужъёсты быдэсъяны 30 процентлы дунтэмгес эстӥськон вуэ. Но сое толэзен-толэзен висъяло, эшшо умойгес луысал, ваньзэ апреле ик сётысалзы ке.</p>
<p>Механизаторъёсмес кысык бусы ужъёс дыръя нуналаз 2 пол пӧсь сиёнэн сюдӥськом.</p>
<div id="attachment_2935" class="wp-caption alignleft" style="width: 250px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/65-12.jpg" rel="lightbox[2931]"><img class="size-medium wp-image-2935 " style="margin-left: 9px; margin-right: 9px;" src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/65-12-300x217.jpg" alt="" width="240" height="174" /></a><p class="wp-caption-text">Ошпиосты сюдӥсь С. Осокин.</p></div>
<p><strong>- Черкогуртын улон-вылонды кыӵе?</strong></p>
<p>- Ваньмаз сямен коркаосы кемалась газ пыртэмын. Ужасьёсмы 40-45 мурт. Арлы быдэ соос уногес уждун басьто. Туж чылкыт уло, сяська будэто. Соин ик гуртъёсты шулдыртонъя ёрос конкурсын Каменный Ключ черкогурт котьку вормисе потэ. Таӵе чебер, шулдыр интыез шер пумиталод. Гуртмес 9 тымет котыртэ, чорыг будэтӥськом, отчы ик шутэтскон инты лэсьтӥм. Куд-огез татын сюан но, юбилей но ортчытэ. Но тужгес бадӟымез данъяськонмы &#8211; Каменный Ключ ошмес. Вуэз туж ческыт.</p>
<p>Хозяйство ас кужыменыз ужасьёслы арлы быдэ одӥг корка пуктэ, муш бакча возе. Ужасьёсмылы чечымес дунтэм дунын вузаськом. Берлоез шумпотонмы &#8211; черк пуктон. Калык сое кемалась возьма ни.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Геннадий Романов.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%83%d0%ba%d0%bc%d1%8b%d1%81-%d1%82%d1%8b%d0%bc%d0%b5%d1%82-%d0%ba%d0%be%d1%82%d1%8b%d1%80%d1%8b%d0%bd/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Таза кидыс &#8211; ӟеч емыш</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%82%d0%b0%d0%b7%d0%b0-%d0%ba%d0%b8%d0%b4%d1%8b%d1%81-%d3%9f%d0%b5%d1%87-%d0%b5%d0%bc%d1%8b%d1%88/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%82%d0%b0%d0%b7%d0%b0-%d0%ba%d0%b8%d0%b4%d1%8b%d1%81-%d3%9f%d0%b5%d1%87-%d0%b5%d0%bc%d1%8b%d1%88/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 04 May 2012 11:38:12 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Гурт удыс]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2896</guid>
		<description><![CDATA[Выльдӥськон вакытэ куашказ-быриз Эгра ёросысь одӥгез зол хозяйство &#8211; «Зуринский» совхоз. Со интые кылдылӥзы эштосъёс. Но одӥгез но пыд йылазы йыг-йыг ӧз султэ. Югдур воштӥськиз «Зуринский агрокомплекс» огазеяськонэн Елена Чиркова кивалтыны кутскем бере. «Зуринский агрокомплекс» Эгра ёросысь одӥгез таза кидыс будэтӥсь хозяйство луиз. КЗС-ын уж пӧзе, огез бӧрсьы мукетыз автомашинаос ю тысьлы вуо. Та ужез [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p>Выльдӥськон вакытэ куашказ-быриз Эгра ёросысь одӥгез зол хозяйство &#8211; «Зуринский» совхоз. Со интые кылдылӥзы эштосъёс. Но одӥгез но пыд йылазы йыг-йыг ӧз султэ. Югдур воштӥськиз «Зуринский агрокомплекс» огазеяськонэн Елена Чиркова кивалтыны кутскем бере.<br />
«Зуринский агрокомплекс» Эгра ёросысь одӥгез таза кидыс будэтӥсь хозяйство луиз. КЗС-ын уж пӧзе, огез бӧрсьы мукетыз автомашинаос ю тысьлы вуо. Та ужез 33 ар валаса нуэ ни удмурт кышномурт Татьяна Соловьёва. Кидыс дасянъя со ёросын котьку нырысетӥ инты басьтэ. Чырткем, задор мылкыдо кышномуртлэн яратоно ужезлэсь люкиськемез уг поты, пенсие потэмез бере кык ар ужа ни.<br />
- Куинетӥ арзэ ни семхозяйство луиськом, &#8211; шуэ Татьяна Алексеевна. &#8211; Азьло арлы быдэ 700 тонна кидыс дасяськом ке вал, табере &#8211; 1 сюрс 200 &#8211; 1 сюрс 300 тонна. Кидысмес яратыса басьто Вавож, Ува, Алнаш но Эгра ёросъёсысь эштосъёс. Туэ уногес вузамы вика но кӧжы кидысъёс.<br />
КЗС сьӧрысь лудын кыкетӥ нуналзэ викаен суро сезьы кизе ни Егор Широбоков. «Быстрица» С-6ПМ1 сеялкаез пневматикаен ужа. Егор Валерьевич МТЗ-82 тракторен шумприч ветлэ, ог мынэмаз 6 метр пасьта ю тысь соге, минерал сылал пазьге но муэз небӟытыса кельтэ. Бӧрсяз ӵанаос уллёен лобало, музъем вылэ пуксьыса гинэ вуо, Егор Широбоков нош ик соосты кышкатэ. Озьы со одӥг но ӝыны нуналскын 58 гектар лудэз кизьыса быдтӥз.<br />
Бусые лыктӥзы огазеяськонлэн валтӥсь директорез Елена Чиркова, ёросысь гурт удысъя управленилэн кивалтӥсез Ольга Соловьёва но валтӥсь агроном Клавдия Хозяйкина. Соослы но яраз Егор Широбоковлэн кизем бервылыз: му вольыт, чебер кыле, сюй комокъёсты уд адӟы.<br />
- Туэ лудъёсмы огдыре уг шупало, &#8211; валэктэ Елена Михайловна. &#8211; Со урод ӧвӧл, огез бӧрсьы мукетыз бусы вуэ. Кизиськом, агротехникалэсь вань куронъёссэ чакласа: быг-быг небыт дасям музъеме кидысэн ӵош минерал сылал ватсаськом. Жаг турынзэ гербицидъёсын быдтом. Ваньмыз со луонлык сётоз ӟеч урожай басьтыны. Нош валэс ю кизёнмес 7-8 нуналскын йылпумъяны малпаськом. Тани механизатор Николай Шкляев кык нуналскын 85 гектар  люцернаен суро сезьы кизиз. Механизаторъёсмы вожмаськыса ужало. Бусые дыраз вутто кидыс но удобрение, нокыӵе ӝеганъёс ӧвӧл. Нуназе лудын пӧсь сиёнэн сюдӥськом. Нош кизёно муосмы ичи ӧвӧл, валэс юосмы 1 сюрс 185 гектар, одӥг но трос аръем турынъёсмы 2 сюрс 25 гектар люкасько.<br />
Нуназе бере ми вуим Мушкошурсьӧр лудэ. Татын но шулдыр ужгур чузъяське. Т-150 тракторен муэз культиваторен небӟытэ Евгений Поздеев, нош кӧжыен суро сезьы кизе Николай Чирков. МТЗ-82 тракторез КМН-8-3 сеялкаез туж быгатыса нуллэ, одӥг мынэмаз 8 метр пасьта ю соге. Солы кидыс ворттэ Александр Корепанов, нош аммиак селитра &#8211; Сергей Агафонов. Тани Николай Чирков тракторзэ сюрес дуре дугдытӥз, сеялкаез син азьын тырмиз кидысэн но удобрениен &#8211; юрттӥз Валерий Пантелеев.<br />
Зэмен но, огазеяськонын тулыс кысык бусы ужъёс кулэезъя радъямын. Механизаторъёс кизёнлы ӟеч-ӟеч дасяськиллям. Техникаез учконъя ёросысь комиссия но 16-тӥ апреле сое умоен пусйиз, адӟытэк ӧз кельты мастерскойысь механиклэсь Денис Корепановлэсь но валтӥсь инженерлэсь Антон Галичанинлэсь сюлмаськемзэс.<br />
Берло нуналъёсы куазь кӧня ке зорыса ке но улэ, зураослы со уг люкеты. Шунды потэ ке, моторъёс нош ик гурето ни. Одӥгезлэн но механизаторлэн бере кылемез уг поты. Озьы юн оскон кылдэ: огазеяськон туэ но удалтэм ю-нянь будэтоз, пудоослы тырмыт но ӟеч сиён дасялоз.</p>
<p style="text-align: right;"><em>Геннадий Романов     </em><br />
<em>Владимир Беломорских</em></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%82%d0%b0%d0%b7%d0%b0-%d0%ba%d0%b8%d0%b4%d1%8b%d1%81-%d3%9f%d0%b5%d1%87-%d0%b5%d0%bc%d1%8b%d1%88/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Скал вордэме потэ&#8230;</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%81%d0%ba%d0%b0%d0%bb-%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b4%d1%8d%d0%bc%d0%b5-%d0%bf%d0%be%d1%82%d1%8d/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%81%d0%ba%d0%b0%d0%bb-%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b4%d1%8d%d0%bc%d0%b5-%d0%bf%d0%be%d1%82%d1%8d/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 04 May 2012 10:50:04 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Гурт удыс]]></category>
		<category><![CDATA[Новые Соломенники]]></category>
		<category><![CDATA[Якшур-Бодья]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2888</guid>
		<description><![CDATA[«Огъя Россия» партилэн кивалтӥсезлэн Владимир Путинлэн Ижысь калыкез пумитан интыяз толэзьлы быдэ ортчыло «меӵак телефонъёс»: шаерамы улӥсьёс шугъяськытӥсь юанъёсынызы вазисько пӧртэм удысысь специалистъёслы. Та нуналъёсы юанъёслы валэктонъёс сётӥзы Гурт хозяйствоя но сиён-юонъя, Лэсьтӥськонъя, архитектурая но улон инты политикая министерствоосысь специалистъёс. Пичи Пурга ёросысь Брангуртысь воргорон сюлэмаз кема нуллэм малпанзэ шараяз: скал, пе, вордысал, йӧл поттысал. [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/3-4-1.jpg" rel="lightbox[2888]"><img class="alignnone size-full wp-image-2891" title="скал" src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/05/3-4-1.jpg" alt="" width="451" height="300" /></a></p>
<p>«Огъя Россия» партилэн кивалтӥсезлэн Владимир Путинлэн Ижысь калыкез пумитан интыяз толэзьлы быдэ ортчыло «меӵак телефонъёс»: шаерамы улӥсьёс шугъяськытӥсь юанъёсынызы вазисько пӧртэм удысысь специалистъёслы.<br />
Та нуналъёсы юанъёслы валэктонъёс сётӥзы Гурт хозяйствоя но сиён-юонъя, Лэсьтӥськонъя, архитектурая но улон инты политикая министерствоосысь специалистъёс.<br />
Пичи Пурга ёросысь Брангуртысь воргорон сюлэмаз кема нуллэм малпанзэ шараяз: скал, пе, вордысал, йӧл поттысал. Мар бордысен кутсконо? Кыӵе юрттэт висъя кун? Гурт хозяйствоя но сиён-юонъя министерствоысь гуртъёсты азинтонъя ёзэн кивалтӥсь Валерий Золотарёв валэктӥз:<br />
- Скал вордон но йӧл поттон борды кутскыны луоз кык амалъя. Нырысетӥез: туэ май толэзьысен улонэ пыӵаны кутскоз 2012-тӥ-2014-тӥ аръёслы чаклам «Начинающий фермер» федерал программа. Кемалась ик ӧвӧл Президент Александр Волков солы шаермылэн бюджетысьтыз 34 миллион манет висъяз. Озьыен, фермер луыны мылкыд карисьёслэн луонлыксы кылдоз 1 миллион манет тыр грант утыны. Бен, со понна дасяно бизнес-план: кӧня йыр пудо вордыны чакласькод, кытын соосты возёд но мукет. Умой луоз, ёрос администрацилэсь ходатайство басьтыса.<br />
Пусйыны кулэ тазэ но: грант утэм мурт со уксёез кияз уз кутылы. Кытчы-малы солы коньдон кулэ &#8211; гожтыса министерствое вазиськоно. Куриськонэз эскерем бере банке ивор ыстэмын луоз: сыӵе-таӵе фермерлы уксё висъяно.  Соин ик та грант чотын капчиен узырмыны малпасьёс уз луэ.<br />
Гурт удысэз ӝутыны тыршисьёслэсь вазиськонъёссэс эскеронъя нимысьтыз комиссия кылдытэмын луоз. Зэмзэ вераса, со туннэ ик дась ни ужаны &#8211; юнматымтэ на Правительстволэн постановлениеныз. Со кутэмын луоз май толэзе.<br />
Кыкетӥез амал. Йӧл поттӥсьёслы кылдытэмын «Семейные молочные фермы» федерал программа, чакламын 2012-тӥ-2014-тӥ аръёслы. Скал вордыны мылкыд карисьёслы висъяськоз 60 процентлэсь ятыр субсидия, кылемзэ &#8211; 30-40 процентсэ &#8211; фермерлы аслыз шедьтоно. Шуом, 100 йырлы скал ферма усьтонлы кулэ 10 миллион манет. Со пӧлысь 6 миллионэз висъяськоз бюджетысь, нош 4 миллионзэ аслыд шедьтоно.<br />
Лыдэ басьтоно на тазэ но: законын лэземын, шуом, 4 миллион манет пӧлысь 10 процентсэ гинэ аслад чылкыт доходэд чотын возьматыны. Озьы удыссэ али мытӥсь фермерлэн йыр висёнэз кулэсме.<br />
Луоз-а сояз но, таяз но программае пыриськыны? Уз!<br />
* * *<br />
Юанъёс пӧлысь тросэз герӟаськемын вал гуртын аслэсьтыд огазеяськондэ усьтонэн. Кияса ёросысь Надежда Александровна тунсыкъяськиз: нимаз хозяйствоосын скал вордэм понна кӧня манет тыр субсидия висъяське? В. Золотарёв пусйиз: субсидия висъяське ЛПХ (личной подсобной хозяйство) возисьёслы гинэ &#8211; скалъёссы 2 яке солэсь ятыргес ке. Та сяна, скал вордӥсьёслы нокыӵе юрттэт уг сётӥськы ни. 2 скал возисьёс арлы огпол басьтыны быгато 6 сюрс манет, 3-зэ вордӥсьёс &#8211; 9 сюрс. Куриськонэн вазиськоно муниципал кылдытэтлэн администрацияз. Ватсано на: луонлык вань та уксёез кредитэз пытсанлы келяны.<br />
Якшур-Бӧдья ёросысь Чур каргуртысь Леонид Васильевич льӧль малпанзэ усьтӥз: тылобурдо вордысал, пе, макем табышо та удыс? В. Золотарёв вераз: тылобурдо вордон удыс шаерамы ӟеч азинске, соин ик пайдаез бадӟым уз лу, вылды. Но мылкыд вань бере, иське, та удыс борды басьтӥськыса утчано ик.</p>
<p>* * *<br />
Вотка ёросысь Новые Соломенники гуртын улӥсьёслэн сюлмаськонзы &#8211; газ пыртон. Гумыос гурт дорозязы кыскемын, нош урамъёсы кыскон сярысь нокин уг сюлмаськы. Та пумысен лэсьтӥськонъя, архитектурая но улон инты политикая министрлэн воштӥсез Дмитрий Варачёв шуиз:<br />
- Чагыр эстӥськонэз урамъёсы, юртъёсы кыскыны кык амал вань: талы уксё шедьтӥськоды асьтэ кисыысьтыды яке муниципал кылдытэтлэн бюджетысьтыз.<br />
Огез бӧрысь мукетыз жингыртӥзы Дэри ёросысь Подшивал гуртын улӥсьёс: ку, пе, гуртазы усьтӥськоз школа? Д. Варачёв пусйиз: 150 интылы чаклам школаез пуктон мытэмын луоз туэ &#8211; талы республикалэн бюджетысьтыз висъяськоз 15 миллион манет.</p>
<p style="text-align: right;"><em>Елена Никитина</em></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/05/%d1%81%d0%ba%d0%b0%d0%bb-%d0%b2%d0%be%d1%80%d0%b4%d1%8d%d0%bc%d0%b5-%d0%bf%d0%be%d1%82%d1%8d/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Кыкез воштэ дассэ</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%ba%d1%8b%d0%ba%d0%b5%d0%b7-%d0%b2%d0%be%d1%88%d1%82%d1%8d-%d0%b4%d0%b0%d1%81%d1%81%d1%8d/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%ba%d1%8b%d0%ba%d0%b5%d0%b7-%d0%b2%d0%be%d1%88%d1%82%d1%8d-%d0%b4%d0%b0%d1%81%d1%81%d1%8d/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 27 Apr 2012 07:27:26 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Бусы ужъёс]]></category>
		<category><![CDATA[Пичи Пурга]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2858</guid>
		<description><![CDATA[Пичи Пурга ёросысь вань эштосъёс кылем арняе тулыс бусы ужъёс борды басьтӥськизы. Мытэм удыссы син азьын кужмоя, огдыре уно пумо ужъёсты быдэсъяло. Огъёсыз сӥзьыл кизем юосты но трос аръем турынъёсты усыяло-небӟыто но будосъёсты удобрениен пазяло, мукетъёсыз валэс юос кизё. Бусы ужъёс сярысь маде ёросысь гурт удысъя управлениен кивалтӥсьлэсь ужзэ быдэсъясь Семён Фёдоров. - Семён Никонорович, [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<div id="attachment_2859" class="wp-caption aligncenter" style="width: 470px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/60-7.jpg" rel="lightbox[2858]"><img class="size-full wp-image-2859" title="" src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/60-7.jpg" alt="" width="460" height="340" /></a><p class="wp-caption-text">С. Фёдоров.</p></div>
<p><strong>Пичи Пурга ёросысь вань эштосъёс кылем арняе тулыс бусы ужъёс борды басьтӥськизы. Мытэм удыссы син азьын кужмоя, огдыре уно пумо ужъёсты быдэсъяло. Огъёсыз сӥзьыл кизем юосты но трос аръем турынъёсты усыяло-небӟыто но будосъёсты удобрениен пазяло, мукетъёсыз валэс юос кизё.</strong></p>
<p><strong>Бусы ужъёс сярысь маде ёросысь гурт удысъя управлениен кивалтӥсьлэсь ужзэ быдэсъясь Семён Фёдоров.</strong></p>
<p><strong>- Семён Никонорович, 37-тӥ тулысэз бусыын пумитаськоды ни. Таиз маин ке висъяське-а, уг-а?</strong></p>
<p>- Куазь туэ нянь будэтӥсьёслэн куремзыя кадь возиське: бадӟым тудву ӧй вал, лымы шунам бере музъемысь мускытэз тӧлӟыса ӧз вуы, туж дыраз зоръёс усизы, табере механизаторъёсмы котькуд минутэз-часэз лыдъяса, тыршо ни. Соослэн йыразы котьку берга одӥг малпан &#8211; тулыс нунал арез сюдэ. Сое чакласа ик, туэ ӟырдыт бусы ужъёслы гурт хозяйствоос котькулэсь но ӟеч дасяськизы. Тракторъёс, сеялкаос но музон прицепной машинаос рос-прос тупатъямын. Сое тужгес но яркыт возьматӥз техникаез учконъя ёрос комиссия. Отын мыло-кыдо ужазы гостехнадзорысь инспектор Иван Николаев, гурт удысъя управлениысь агроном Юрий Орлов, инженер Олег Боталов, шуккиськон учыръёслэсь утиськонъя специалист Пётр Бармин но мукетъёсыз. Озьы комиссия тулыс бусы ужъёслы тужгес но ӟеч дасяськемзэс пусйиз Киров нимо СПК-лэсь, «Первый май» но «Молния» огазеяськонъёслэсь. Та хозяйствоослы премиос сётомы. Мукетъёсыз но эштосъёс техниказэс урод ӧз дасялэ.</p>
<p>Табере со али кысык ужъёсын умой адӟиське ни. Одӥг хозяйстволэн но бере кылемез уг поты, таза, ӟеч кидысэз быг-быг небыт дасям муэ, минерал сылалъёсын сураса, сого. Хозяйствоос туэ 195 тонна юоссэс ӟеч кидысэн воштӥзы, таза йыды, сезьы но кӧжы шедьтӥзы. Сотэк удалтэм ю-нянь уд будэты, тырмыт но ӟеч пудо сиён уд дася. Сое умой валало эштос кивалтӥсьёс но специалистъёс. Соин ик тулыслы 300 сюрс тонна минерал сылалъёс басьтӥм, но со али вуэ. Коньдонэз тыремын ни. Та ласянь югдурмы капчи ӧвӧл. Валля арын кӧс гужемлэн бервылъёсыз али но шӧдӥсько ай, куд-ог хозяйствоослэн вань тыронъёссы берыктымтэ на. Но милемды тужгес зол сюлэмшугъяськытэ «Норьинское» ООО. Татын одӥг гектар но музы кын улэ гырымтэ, кизёнэн шуг-секытъёс кылдозы. Сое ӟеч вала кивалтӥсьлэсь ужзэ быдэсъясь Виктор Ушаков. Ёросысь хозяйствоос ласянь солы одно ик юрттэт кулэ луоз.</p>
<p><strong>- Нош сӥзьыл кизем юосты кызьы толйизы?</strong></p>
<p>- Урод ӧз. Ми ӟег но тол чабей будэтӥськом. Ваньмыз пӧлысь 660 гектарез быремын, яке 10 процентэз. Со трос ӧвӧл, куд-ог аръёсы кык-куинь поллы уногес быро. Быдэн 180-200 гектар юоссы быремын «Рассвет», «Байситово» эштосъёсын но «Первый май» огазеяськонын. Со уз но люкеты, уз но ӝегаты огъя бусы ужъёсты нуыны.</p>
<p>Соин ӵош ик тау карем потэ Удмуртиысь Правительстволы гурт удыслы дунтэмгес эстӥськонэн юрттэмез понна. Со иназ луиз. Эштосъёс сое басьтӥзы одӥг литр йӧллэн дуныныз. Туж умой со. Но татын дэмлам потэ, али юрттэт толэзьлы быдэ вуэ, нош сое одӥг толэзь ӵоже сётысалзы ке, эшшо умой луысал.</p>
<p><strong>- Семён Никонорович, азьланезлы кыӵе ӟеч малпанъёсты вань?</strong></p>
<p>- Нырысь ик, муэн ужанэз умоятоно. Берло дыре минерал сылалъёс туж дуноесь луизы. Куд-огез эштосъёс соосты тырмыт басьтыны уг быгато, уксёзы ӧвӧл. Соин ик туэ ми чакласьком быдэс ёросъя фермаосысь кыедэз поттонъя нимаз отряд кылдытыны. Совето аръёсы «Сельхозхимия» озьы ужаз вал. Со выллем, шуом. Пудо гидъёс котырысь аналтэм кыедэз ваньзэ бусыосы поттом. Та ужлы одӥг хозяйство но пумит уз луы, малы ке шуоно та ӟеч ужрадлэн кичӧлтӥсез луэ ёрос йыр Александр Ерохин. Ми кыкнамы пичи пурга музъем вылын вордскемын но будэмын бере, районэз азинтон но азьмынӥсьёс радэ поттон вылысь ваньзэ лэсьтом. Озьы ми, арлы быдэ ӟеч урожай басьтыса, пудо вордонэз но уката юнматом. Туннэ ведь 70-80 процент доход сётэ йӧл поттон. Нош та удысэз кужмоятыны но паськытатыны луонлыкъёсмы вань. Миым дасям пудо сиёнмы но туэлы кыле на.</p>
<p>Пусъеме потэ: бусыосамы али шулдыр ужгур чузъяське. Куд-огез эштосъёс сутка ӵоже 150-200 гектар ю кизё. Ваньзэ сое 2 мурт быдэсъя, нош азьло 10 мурт ужаз. Куазь тазьы ик умой улӥз ке, ёрос 9-тӥ маёзь кизёнзэ йылпумъялоз.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Геннадий Романов.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%ba%d1%8b%d0%ba%d0%b5%d0%b7-%d0%b2%d0%be%d1%88%d1%82%d1%8d-%d0%b4%d0%b0%d1%81%d1%81%d1%8d/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Бусыын кузёяське усы</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%b1%d1%83%d1%81%d1%8b%d1%8b%d0%bd-%d0%ba%d1%83%d0%b7%d1%91%d1%8f%d1%81%d1%8c%d0%ba%d0%b5-%d1%83%d1%81%d1%8b/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%b1%d1%83%d1%81%d1%8b%d1%8b%d0%bd-%d0%ba%d1%83%d0%b7%d1%91%d1%8f%d1%81%d1%8c%d0%ba%d0%b5-%d1%83%d1%81%d1%8b/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 24 Apr 2012 08:30:45 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Иворъёс]]></category>
		<category><![CDATA[Бусы ужъёс]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2824</guid>
		<description><![CDATA[Республикаын бусы ужъёс мытэмын ни 20 ёросын. Котькуд аре сямен ик нырысьёсыз пӧлын бусые потӥзы Вавож ёросысь хозяйствоос. Та дырлы ёросын усыямын 1 сюрс 524 гектар тол вылэ гырем бусыос но 497 гектар трос аръем турынъёс, 200 гектар турын будосъёс сылало ватсэтъёсын пазямын, 378 гектар юос киземын. Трос аръем турынъёс вылэ удобрение пазяло Балезино, Дэри, [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<div id="attachment_2825" class="wp-caption aligncenter" style="width: 470px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/58-4.jpg" rel="lightbox[2824]"><img class="size-full wp-image-2825" title="" src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/58-4.jpg" alt="" width="460" height="590" /></a><p class="wp-caption-text">Механизатор О. Шумилов.</p></div>
<p><strong>Республикаын бусы ужъёс мытэмын ни 20 ёросын.</strong></p>
<p>Котькуд аре сямен ик нырысьёсыз пӧлын бусые потӥзы Вавож ёросысь хозяйствоос. Та дырлы ёросын усыямын 1 сюрс 524 гектар тол вылэ гырем бусыос но 497 гектар трос аръем турынъёс, 200 гектар турын будосъёс сылало ватсэтъёсын пазямын, 378 гектар юос киземын.</p>
<p>Трос аръем турынъёс вылэ удобрение пазяло Балезино, Дэри, Кияса, Пичи Пурга, Сарапул, Шаркан ёросъёсын. 2 сюрс гектарлэсь ятыр бусыоссэс кизьыны дасязы Алнаш но Сарапул ёросъёсын. Кизёнзэс мытӥзы на Ува ёросын &#8211; 35 гектар но Алнаш ёросын &#8211; 20 гектар. Вань ёросъёсын азьланьтӥське кидыс дасян.</p>
<p>Пичи Пурга ёросысь «Первый май» гурт предприятиын кын улэ киземын вал 1 сюрс 420 гектар ӟег. Нош али кизёно 1 сюрс 180 гектар вазь вуись юос, 800 гектар кукуруза, 751 гектар одӥг аръем турынъёс но усыяно 1 сюрс 570 гектар трос аръем турынъёсты. Со сяна, мерттоно 40 гектар кубиста. Теплицаын со чебер удаз ни. Хозяйствоысь специалистъёс валэктэмъя, бусы ужъёс татын куинетӥ нуналзэ мыно ни. Кылсярысь, трос аръем турынъёсты сылало ватсэтъёсын пазяло. Нош механизатор Олег Шумилов ю кизьыны бусы дася.</p>
<p>- Туэ музъем ӝог куасьме, &#8211; шуэ 1979-тӥ арысен тракторен ужась Олег Серафимович. &#8211; Соин ик шаплы ужано, мускыт медаз тӧлӟы. Тани та бусымы 100 гектарлэсь ятыр. Мон толон гинэ татчы выжи, быдэстӥсько ни усыянме. Милям котькудӥз механизатор котькыӵе ужез быдэстыны быгатэ. Соин ик кизёнэз 10 нунал ӵоже йылпумъяно бере, ми планэз быдэстом.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Иван Аркашев.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%b1%d1%83%d1%81%d1%8b%d1%8b%d0%bd-%d0%ba%d1%83%d0%b7%d1%91%d1%8f%d1%81%d1%8c%d0%ba%d0%b5-%d1%83%d1%81%d1%8b/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Лесагуртъёс уртче уло-ужало</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%bb%d0%b5%d1%81%d0%b0%d0%b3%d1%83%d1%80%d1%82%d1%8a%d1%91%d1%81-%d1%83%d1%80%d1%82%d1%87%d0%b5-%d1%83%d0%bb%d0%be-%d1%83%d0%b6%d0%b0%d0%bb%d0%be/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%bb%d0%b5%d1%81%d0%b0%d0%b3%d1%83%d1%80%d1%82%d1%8a%d1%91%d1%81-%d1%83%d1%80%d1%82%d1%87%d0%b5-%d1%83%d0%bb%d0%be-%d1%83%d0%b6%d0%b0%d0%bb%d0%be/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 13 Apr 2012 06:09:49 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Гурт удыс]]></category>
		<category><![CDATA[Дэбес]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2801</guid>
		<description><![CDATA[Дэбес ёросысь «Лесагурт» эштосэн ньылетӥ арзэ кивалтэ Олег Серебренников. Визьмо удмурт пиосмурт хозяйствоез азинтон понна ваньзэ лэсьтэ. Лесагуртын О. Серебренников &#8211; гажано адями, ёросын &#8211; устоез гурт кивалтӥсь, пусъемын Удмурт Правительстволэн Данъян грамотаеныз. Со мадиз тулыс бусы ужъёслы дасяськемзы но пудо вордонзэс азинтэмзы сярысь. - Олег Борисович, тӥ дась-а ни тулыс ужъёслы? - Берло 4 [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<div id="attachment_2802" class="wp-caption alignright" style="width: 160px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/52-6.jpg" rel="lightbox[2801]"><img class="size-medium wp-image-2802 " src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/52-6-188x300.jpg" alt="" width="150" height="240" /></a><p class="wp-caption-text">Лесагурт эштослэн тӧроез О. Серебренников.</p></div>
<p><strong>Дэбес ёросысь «Лесагурт» эштосэн ньылетӥ арзэ кивалтэ Олег Серебренников. Визьмо удмурт пиосмурт хозяйствоез азинтон понна ваньзэ лэсьтэ. Лесагуртын О. Серебренников &#8211; гажано адями, ёросын &#8211; устоез гурт кивалтӥсь, пусъемын Удмурт Правительстволэн Данъян грамотаеныз.</strong></p>
<p><strong>Со мадиз тулыс бусы ужъёслы дасяськемзы но пудо вордонзэс азинтэмзы сярысь.</strong></p>
<p><strong>- Олег Борисович, тӥ дась-а ни тулыс ужъёслы?</strong></p>
<p>- Берло 4 ар ӵоже вань техникамес выльдӥм. Одӥг вуж трактормы но, комбайнмы но ӧвӧл ни. Сыӵе ик югдур прицепной тӥрлыкен. Озьы ми бусые потыны туннэ ик дась. Сӥзьыл вань буш лудъёсмес кельтӥм, кын улэ гырыса. Гуртын сюдӥсь-вордӥсь луэ музъем. Кызьы сое утялтод, озьы ик сӥль-йӧл поттод. Миым котькуд гектарысь шорлыдын 17,5 центнер ю тысь кутсам. Музъем ужез умоятонлы нимысьтыз инты висъяськом. Муосмес кыедаськом, юосмес, минерал сылалъёс ватсаса, кизиськом, жаг турынэз гербицидъёсын быдтӥськом. Кылем арын тужгес удалтӥзы кӧжы но сезьы, гектарысьтыз 32-35 центнер шедиз.</p>
<p>Гыроно-кизёно муосмы али 1 сюрс 750 гектар. Тысё но пуртэсо юос 900 гектар басьто, кылемез &#8211; трос но одӥг аръем турынъёс. Одӥг кесэгез но му буш уг кыльы. Миым 102 гектар ӟегмы мынӥз пудоосты вож сиёнэн сюдыны но силосэ тырыны. Соин ӵош вераме потэ: ӟег куроен суро тырем силос шеде ке, скалъёслэн йӧлзы нуналаз 1,5-2 килограммлы синэ.</p>
<div id="attachment_2803" class="wp-caption alignleft" style="width: 250px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/52-15.jpg" rel="lightbox[2801]"><img class="size-medium wp-image-2803 " style="margin-left: 9px; margin-right: 9px;" src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/52-15-300x271.jpg" alt="" width="240" height="217" /></a><p class="wp-caption-text">Фермалэн кивалтӥсез Е. Серебренникова, зоотехник Е. Хохрякова.</p></div>
<p>Ӟег сортмы урод ӧвӧл, музон юосмес но арлы быдэ вошъяськом, таза кидыс уськытӥськом. Туэ сезьы басьтом ёросысь ик Калинин нимо эштосысь. Огдыре кукуруза будэтэмысь дугдылӥм, туэ 80 гектар кизём. Клевер кидыс асьмеос дасяськом. 30 гектарысь 10 тонна кутсам. Палэнысь дуно дунын кидыс ум басьтэ ни. Ёросын милям гинэ бусыосмы ӵошкытэсь но паськытэсь, нянь будэтӥсьёслы ужаны каньыл.</p>
<p>Гуртамы трос оскымон но кибашлы механизаторъёс. Тани арысь аре Т-150 тракторен синмаськымон тырше Александр Пятков, нош Михаил Серебренников «Векторен» ю утялтэ но «Дон-680» комбайнэн пудо сиён дася. Соослэн но мукетъёсызлэн лулысь-сюлмысь тыршеменызы, пудо йырлы быдэ 32 центнер кормовой единица сиён дасям.</p>
<p>Туала ӟеч техникаен узырмим бере, гуртэ егитъёс кылё. Кылем арын Иван Максимов армиысь бертӥз но МТЗ-80 тракторлэн руль сьӧраз пуксиз, нош аран азьын солы выль «Нива» комбайн басьтӥм. Милемлы сыӵе ужасьёс кулэ. Егитъёслы ужаны луонлыкъёс кылдытӥд ке, механизаторлы но, дояркалы но уд ёрмы. Соку производство но будоз. 2009-тӥ арын эштосмы 8 миллион 450 сюрс манетлы огъя ваньбур поттӥз, 2010-тӥын &#8211; 15 миллионлы, нош миым &#8211; 23 миллионлы. Таӵе вамышъёсын уноез хозяйствоос азинскыны уг быгато на.</p>
<div id="attachment_2804" class="wp-caption alignright" style="width: 188px"><a class="highslide" onclick="return vz.expand(this)" href="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/52-12.jpg" rel="lightbox[2801]"><img class="size-medium wp-image-2804 " src="http://udmdunne.ru/wp-content/uploads/2012/04/52-12-222x300.jpg" alt="" width="178" height="240" /></a><p class="wp-caption-text">Азьмынӥсь доярка В. Хохрякова.</p></div>
<p><strong>- Берло дыре тужгес но бадӟымесь вормонъёс басьто пудо утисьёсты. Кызьы соос озьы ужаны быгато?</strong></p>
<p>- Туннэ номырлы паймонэз ӧвӧл. Азьло пудо вордонэз секыт удысэн лыдъяло ке вал, табере со хозяйствоез возись луиз. Соин ик та удысэз азинтонлы бадӟым саклык висъяськом но пудо утисьёслэсь ужзэс ялан капчиятӥськом. 2008-тӥ арын молокопровод но 4 тоннаем йӧл сӥятон танк басьтӥм. Озьы йӧлмы ваньмыз сямен вылӥ сортэн кошке, напез 3,6 процент луэ, нош белокез &#8211; 3,2.</p>
<p>Туннэ милям 550 йыр сюро таза пудомы, со пӧлысь скалъёс &#8211; 200. Валля арын скаллы быдэ 5 сюрс килограмм пала йӧл кыским, миым &#8211; 6 сюрс 200 килограмм пала. Али котькуд скаллэсь нуналаз шорлыдын 19-20 килограмм потэ но, ёросын нырысетӥ инты возиськом. Та удысэз оскымон нуэ валтӥсь зоотехник Екатерина Хохрякова. Со вань ужъёсты валаса радъя. Солэн тужгес матысь юрттӥсез луэ фермалэн кивалтӥсез Екатерина Серебренникова. Со та удысын 32 ар тырше ни. Али но ветылъёсты утялтэ но скалъёсты бызьылытэ. Солы юрттэ Екатерина Хохрякова. Кык эшъёслэн ужзы ваньмызлы адӟем карымон: миым 100 скаллэсь 100 кунян басьтӥзы. Лесагурт ферма ёрослэн данъян пул вылаз но пыртылэмын. Нош алигес Удмурт Республикалэн йырыз Александр Волков Таукарон сётӥз. Соин ик, вылды, туэ уката синмаськымон ужало но котькуд скаллэсь ичизэ 6 сюрс 500 килограмм йӧл люканы малпало. Со быдэстымон ужпум. Дояркаослэсь ужан условиоссэс ялан умоятӥськом, тырмыт но ӟеч сиён дасяськом. Алигес пудо сюдон тусьёсты выльдӥм. Сьӧд-тӧдьы выжы скалъёсмес голштин ошъёсын тазамытӥськом. Со луонлык кылдытэ племрепродуктор луонлы.</p>
<p><strong>- Азьланезлы кыӵе малпанъёсты?</strong></p>
<p>- Али ми 100 скалэз думылытэк возьыны гид пуктӥськом, туэ скалъёслэсь лыдзэс 50-60 йырлы будэтом. Выль гидэ молокопровод вуттӥм ни. Соин ӵош ик ум вунэтӥське ю тысь возён сярысь. Гужем одно ик склад пуктом. Со понна луонлыкъёсмы вань, коньдонмы ӧз ке тырмы, кредит басьтом. Та ёзэз ӝегатскытэк юнматоно. Юосмы вузаны но, фуражлы но тырмо.</p>
<p>Гурт калыклэсь улон-вылонзэ капчиятыны тыршиськом. Туэ тулыс 42 ужасьлы чебер резина сапегъёс кузьмам. Нош бусы ужъёс ке кутско, арнялы быдэ котькуд ужасьлы 5-7 килограмм сӥль сётӥськом. Туэ котькуд семьялы 15 кубометр тэль висъям. Али эштос 3 егит семьялы улон корка пуктэ. Уждунмы будэ. Валля арын со шорлыдын 8 сюрс пала вал, миым &#8211; 9, нош туэ толэзьлы быдэ 13 сюрс манет тыриськом. Озьы ик ватсаны кулэ: миым 13-тӥ но 14-тӥ уждун сётъям. Ужасьёслэн лыдзы огкадьгес, 50 мурт, возиське. Вытъёсмес дыраз тыриськом, ӝожтӥськисьёс ӧвӧл. Отысь но адӟиське лесагуртъёслэн тыршемзы, сюлмаськемзы.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Геннадий Романов.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%bb%d0%b5%d1%81%d0%b0%d0%b3%d1%83%d1%80%d1%82%d1%8a%d1%91%d1%81-%d1%83%d1%80%d1%82%d1%87%d0%b5-%d1%83%d0%bb%d0%be-%d1%83%d0%b6%d0%b0%d0%bb%d0%be/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Сиён-юон тырмыт</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/04/%d1%81%d0%b8%d1%91%d0%bd-%d1%8e%d0%be%d0%bd-%d1%82%d1%8b%d1%80%d0%bc%d1%8b%d1%82/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/04/%d1%81%d0%b8%d1%91%d0%bd-%d1%8e%d0%be%d0%bd-%d1%82%d1%8b%d1%80%d0%bc%d1%8b%d1%82/#comments</comments>
		<pubDate>Tue, 10 Apr 2012 06:12:49 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Иворъёс]]></category>
		<category><![CDATA[Гурт удыс]]></category>
		<category><![CDATA[Александр Коробейников]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2764</guid>
		<description><![CDATA[Алигес Москваын ортчиз Гурт хозяйствоя министерстволэн коллегиезлэн паськытатэм кенешез. Отын кылем арын гурт удыслэн азинскемезлы йылпумъянъёс лэсьтӥзы. Гурт хозяйствоя министр Елена Скрынник 2008-тӥ-2011-тӥ аръёслы йылпумъян лэсьтӥз. Кун программаосты улонэ пыӵатон вылысь агропромышленность удыслы висъяськиз 307 миллиард коньдон. Озьы сиён-юон дасян йылӥз 9,8 процентлы, ужазинлык ӝутскиз 15,6 процентлы, 25 процентлы будӥз сӥль поттон. Берло аръёсы сямен [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Алигес Москваын ортчиз Гурт хозяйствоя министерстволэн коллегиезлэн паськытатэм кенешез. Отын кылем арын гурт удыслэн азинскемезлы йылпумъянъёс лэсьтӥзы.</strong></p>
<p>Гурт хозяйствоя министр Елена Скрынник 2008-тӥ-2011-тӥ аръёслы йылпумъян лэсьтӥз. Кун программаосты улонэ пыӵатон вылысь агропромышленность удыслы висъяськиз 307 миллиард коньдон. Озьы сиён-юон дасян йылӥз 9,8 процентлы, ужазинлык ӝутскиз 15,6 процентлы, 25 процентлы будӥз сӥль поттон. Берло аръёсы сямен уг сины ни йӧл поттон &#8211; араз 32 миллион тонна люкаське.</p>
<p>Кенеше пыриськиз Удмурт Правительстволэн Тӧроезлэн воштӥсез Александр Коробейников но. Люкаськемъёсты со лыдпусъёсын тодматӥз. Гырон-кизён музъемъёсыныз республикамы Россиын 40-тӥ интыын сылэ. Озьы ке но шаермы быгатэ ӟеч тыршыны: йӧл поттонъя Удмуртия 13-тӥ интыын, скал уллёя &#8211; 18-тӥын, парсь йыръя &#8211; 19-тӥын. Гурт предприятиосмы берло 5 арзэ Россиын 2-тӥ интыын мыно котькуд адямилы ар ӵоже шорлыдын йӧл люкамзыя. Кунъя та лыдпус 222 килограмм ке, асьмелэн &#8211; 336 килограмм. Огъя йӧл поттонъя Удмуртия 10 устоосыз улосъёс пӧлын. 2014-тӥ арлы шаермы 710 сюрс тонна йӧл кыскыны чакла. Та лыдпус вормымон.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Иван Аркашев.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/04/%d1%81%d0%b8%d1%91%d0%bd-%d1%8e%d0%be%d0%bd-%d1%82%d1%8b%d1%80%d0%bc%d1%8b%d1%82/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
		<item>
		<title>Дырез дыраз кутоно</title>
		<link>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%b4%d1%8b%d1%80%d0%b5%d0%b7-%d0%b4%d1%8b%d1%80%d0%b0%d0%b7-%d0%ba%d1%83%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%be/</link>
		<comments>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%b4%d1%8b%d1%80%d0%b5%d0%b7-%d0%b4%d1%8b%d1%80%d0%b0%d0%b7-%d0%ba%d1%83%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%be/#comments</comments>
		<pubDate>Fri, 06 Apr 2012 10:32:48 +0000</pubDate>
		<dc:creator>sergo</dc:creator>
				<category><![CDATA[Гурт удыс]]></category>
		<category><![CDATA[Операя но балетъя театр]]></category>
		<category><![CDATA[Александр Соловьёв]]></category>
		<category><![CDATA[Александр Волков]]></category>
		<category><![CDATA[Алексей Стрелков]]></category>

		<guid isPermaLink="false">http://udmdunne.ru/?p=2735</guid>
		<description><![CDATA[Толон Ижысь Операя но балетъя театрын агропромышленность удысын тыршисьёс йылпумъянъёс лэсьтӥзы 2011-тӥ арын ужамзылы. Арлы быдэ тулыс ортчылӥсь та ужрадэ пыриськизы Президент Александр Волков, Кун Кенешлэн Тӧроез Александр Соловьёв. Гурт удысъя но сиён-юонъя министр Алексей Стрелков пусъемъя, Удмуртия, мукет улосъёсын ӵошатыса, сиён-юон поттэменыз азьвыл ушъяськыны уг быгаты вал. Нош али сӥльыныз, йӧлыныз, курегпузэныз ассэ сюдэм [...]]]></description>
			<content:encoded><![CDATA[<p><strong>Толон Ижысь Операя но балетъя театрын агропромышленность удысын тыршисьёс йылпумъянъёс лэсьтӥзы 2011-тӥ арын ужамзылы.</strong></p>
<p>Арлы быдэ тулыс ортчылӥсь та ужрадэ пыриськизы Президент Александр Волков, Кун Кенешлэн Тӧроез Александр Соловьёв.</p>
<p>Гурт удысъя но сиён-юонъя министр Алексей Стрелков пусъемъя, Удмуртия, мукет улосъёсын ӵошатыса, сиён-юон поттэменыз азьвыл ушъяськыны уг быгаты вал. Нош али сӥльыныз, йӧлыныз, курегпузэныз ассэ сюдэм сяна, троссэ палэнэ но вуза ни. Йӧл поттэмезъя 13-тӥ интыын, скал уллёезъя 18-тӥын, парсь лыдызъя 19-тӥын. Сыӵе азинсконъёс кылдо, гурт удыс сярысь сюлмаськемен. Тани кылем арын шӧдскымон юрттэт сётӥськиз республикалэн бюджетысьтыз &#8211; 1,5 миллиард манет, федерация бюджетысь &#8211; 946 миллион. Сиён-юон но мукет вузъёс поттэмын 46,4 миллиард манет тыр &#8211; 2010-тӥ арынлэсь 20 процентлы ятыргес.</p>
<p>2012-тӥ арын чакламын поттыны 698 сюрс тонна йӧл, 166 сюрс тонна сӥль, 900 миллион курегпуз, 655 сюрс тонна ю тысь, 533 сюрс тонна картош, 175 сюрс тонна бакча сиён но 6 сюрс тонна етӥн куро. Та ужъёсты быдэстон понна Удмуртилэн бюджетысьтыз висъяськоз 1,2 миллиард манет, федерация бюджетысь &#8211; 867 миллион манет.</p>
<p>Туэ тулыс гурт предприятиос но крестьян-фермер хозяйствоос вазь вуись юосты кизёзы 465 сюрс гектар вылэ. Ю но пуртэсо культураослы кидыс тырмыт дасямын, со пӧлысь 73 процентэз кондиционной луэ, яке ӟечлыксыя кылем арынлэсь 14 процентлы вылӥынгес. Со сяна, элита но мукет вылӥ сортъем кидысъёс будэтӥсь хозяйствоос вузаны дасесь 10 сюрс тонна ӟеч кидыссэс.</p>
<p>Гырон-кизён ужъёслы 72 процентэз тракторъёс тупатэмын, 66 процентэз кизён агрегатъёс, 68 процентэз усыос-герыос. Та ласянь югдур кылем арынлэсь умойгес. Туэ хозяйствоос басьтӥзы 40 трактор, 11 му небӟытон но 11 кизён тӥрлык. Умойгес югдур кизер эстӥськонэн но &#8211; со 30 процентлы дунтэмгес вузаськоз. Удмуртиысь хозяйствоослы кысык дыръёсы ужанлы кулэ луоз 8,5 сюрс тонна кизер эстӥськон. 60 процентлэсь ятырез со дасямын ни.</p>
<p>Кенешонэ пыриськемъёслэн котькудӥзлэн аслаз сюлмаськонэз. Тани Сьӧлта ёросысь «Звезда» СПК-лэн кузёез Владимир Блинов вера: асьме шаерын пайда поттыса ужаны луэ етӥнэн. Юнме шат Удмуртия сое киземезъя Россиын куинетӥ интыын мынэ? Нош сое утялтон техника ӧвӧлэн, та культура суп-сап утялтӥське но дунтэм дунын вузаське. Кулэ вылэм агрегатъёс басьтыны.</p>
<p style="text-align: right;"><strong>Иван Аркашев.</strong></p>
]]></content:encoded>
			<wfw:commentRss>http://udmdunne.ru/2012/04/%d0%b4%d1%8b%d1%80%d0%b5%d0%b7-%d0%b4%d1%8b%d1%80%d0%b0%d0%b7-%d0%ba%d1%83%d1%82%d0%be%d0%bd%d0%be/feed/</wfw:commentRss>
		<slash:comments>0</slash:comments>
		</item>
	</channel>
</rss>

