Удмуртъёсты утчало но ... уг шедьто?
Кунысьтымы калыкъёсын тодматћсь передачаос Россиысь телеканалъёсын воксё ќвќл, шуыны луэ. Чагыр экран азе пуксьыса, асьмеос тодћськом Африкаын улћсьёс, китайёс, англиос но мукет выжыос сярысь. Нош тросэз-а Россиын тодматскыны быгато удмуртъёслэн сям-йылолъёсынызы?
- Югдурез воштыны туж зол юрттысал интернет. Одћг ласянь, со ваньзэ огазея, глобализациез љоггес каре. Мукет ласянь, интернет пыр пќртэм выжы калыкъёс сярысь иворъёс шедьтыны луоно, - пусъе Нациосын ужан политикая министерствоысь иворъёсъя, аналитикая но право ужпумъёсъя отделэн кивалтћсь Павел Орлов. - Со пыр кылзыны луэ калык кырњанъёсты, учкыны кыџе ке фильмъёсты, суредъёсты. Озьыен, интернет вотэс бордын - џуказе нунал, выль инвисъёс.
Но али, компьютер сьќры пуксьыса, утчаськид ке, удмуртъёс сярысь трос-а меда ивортонэз шедьтод?
Џапак та ужпумъёсты эскерон вылысь «Россия. Улосъёс. Калыкъёс. Ог-огеныд эшъяськон» конференцилэн бурд улаз ортчиз туж тунсыко семинар. Солэн ужаз пыриськизы удмурт сайтъёс бордын тыршись специалистъёс, Нациосын ужан политикая министерствоын ужасьёс, журналистъёс.
Зэм, удмуртъёс шуыса утчаськыкуд, уно сайтъёс вылэ вуод. Кытын ке тонэ комиос доры келялозы, кытын ке эшшо кытчы ке. Нош пырак республикамы но калыкмы сярысь лэсьтэм сайтъёс туж ќжыт шедёзы. Со дыре ик интернетын одћг толэзь џоже гинэ Яндекс пыр кык сюрслэсь трос адями удмуртъёсты утчамын. Озьыен, дуннелы асьмеос кулэ. Калыкенымы тунсыкъяськисьёс йыло, нош соослы юрттћсь сайтъёс чиньыен лыдъямон. Туж ќжыт анай кылынымы бамъёс но. Малы? Котырес љќк сьќрын югдурез пыр-поч валэктћз «Мынам Удмуртие» телерадиокомпаниысь удмурт иворъёсъя кыл кутћсь редактор, кќня ке сайтъёслэн авторзы Фёдор Миннигараев. Со пусйиз:
- Удмурт интернет бамъёс кылдытон азьын куинь бадњым шугъяськон сылэ. Нырысь ик, анай кылын асьсэ сайтсэс лэсьтыны мылкыд карисьёс ќжыт ќвќл, но та уж борды кутскон понна соослэн уг тырмы тодон-валанзы. Озьыен, кытын ке дышетсконо. Умой луысал школаосын нимысьтыз кружок нуыны.
Сайтъёс лэсьтон бордын ужаны мылкыд карись дышетћсьёс та ласянь нылпиосты но визьмасалзы. Соин ик преподавательёс понна но радъяно нимысьтыз курсъёс.
Анай кылын сайтъёслэн тырмымтэзы юн герњаськемын удмурт шрифтъёсын. Али сайтъёс шрифтъёсты куинь пќртэм куто. Огъёсыз њуч алфавитысь букваосын ик гожъяло. Мукетъёсыз удмурт букваослы тупась пусъёсты куто. Та бамъёсысь удмурт букваоссэ вань компьютеръёс усьтыны уг быгато. Куинетћ амал - асьсэ сайтсылы гинэ нимысьтыз шрифт кылдытон. Та дырлы таиз тужгес но њечез луэ. Со вылэ пыкиськыса, лэсьтэмын «Удмурт дунне» газетлэн сайтэз. Озьы ке но сыџе амаллэн но тырмымтэосыз вань, пусъе Фёдор Миннигараев.
Ярам, шуом, мыло-кыдо адями шедиз, удмурт кылын сайт лэсьтћз. Но кин гинэ сое адњоз, лыдњоз? Туала «поисковикъёс» пыр анай кылын лэсьтэм бамъёсты шедьтыны секыт. Утчаськыны кутскиськод но, син азяд капчиенгес пото њуч кылын сайтъёс. Нош тынадаз шедёзы адрестэ рос-прос тодћсь муртъёс гинэ. Соин ик пайдаёгес луо огдыре ик кык кылын лэсьтэм бамъёс.
Котырес љќк сьќрын пусъемын вал: удмуртъёсын тунсыкъяськисьёс тужгес но џем пырало, пе, Денис Сахарных тодосчилэн «Удмуртология» сайтаз но Нациосын ужан политикая министерстволэн бамаз. Угось та сайтъёс њуч кылын лэсьтэмын. Озьыен, интернетын соосты шедьтыны секыт ќвќл. Но мар кароно удмурт кылын сайтъёсы но капчиенгес поттон понна? Ваньзэ удмурт-њуч карод шат?
Та но мукет шугъяськонъёсты сэрттонэ-пертчонэ пыриськизы Удмурт кун университетысь журналистикая факультетлэн деканэз Владимир Байметов, Национальной библиотекалэн кивалтћсезлэн воштћсез Галина Шантурова, «Инвожо» журналлэн редакторез Пётр Захаров, «Мынам Удмуртие» телерадиокомпаниын ужась история наукаосъя кандидат Елена Попова, «Вордскем кыл» журналлэн редакторезлэн воштћсез Павел Баженов но мукетъёс. Соос ик тодматћзы асьсэ проектъёсынызы, выль сайтъёсын.
Нялтас вераса, матысь дыре кылдыны кулэ «Россиысь калыкъёс» электрон энциклопедия. Та проект бордын тырше Елена Попова. Нырысь ик чакламын энциклопедие удмуртъёс сярысь тунсыко ивортон, видеофильм пыртыны. Интернетын бугыръяськисьёс асьме калык сярысь тросгес тодыны мед быгатозы. Бќрысь та электрон энциклопедие Россиысь мукет калыкъёс но пыртэмын луозы.
Али Нациосын ужан политикая министерствоын ужало кун кылъёс сярысь законэз улонэ пыџатонъя выль программае ватсанъёс бордын. Министерствоысь иворъёсъя, аналитикая но право ужпумъёсъя отделэн кивалтћсь Павел Орлов оскытэ: программаын чакламын луоз анай кылэз интернетын вќлмытонлы сћзем ужрадъёс но.
Оглом ужез кык ќръя радъяно. Нырысь ик, удмуртъёс но Удмуртия сярысь тросгес сайтъёс мед луозы. Будэтоно анай кылынымы Интернет бамъёслэсь лыдзэс но. Туннэ нуналлы удмурт кылын даслэсь трос сайт вераське. Но матысь дыре соослэн лыдзы йылыны кулэ.
Елена Васильева
Потэмын ? № 172 (24317) от 12.11.08.
Просмотров статьи: 831
Отзывы читателей:
12.11.08 | Владимир
ХОРОШО НАПИСАНО,ПОЧЕМУ НА САМОМ ДЕЛЕ УДМУРТЫ СТЕСНЯЮТСЯ СВОЕГО РОДНОГО ЯЗЫКА
12.11.08 | Евгения
Статьяды понна туж бадзым тау. Шумпотисько, удмуртъёс но интернетлы трос дыр но куд-ог дыръя уксё висъяны кутско ни шуыса.
Нош Владимирлы верасал, удмуртъёс кылзылэсь уг возьдасько!
17.07.09 | obessatty
<a href=http://josexy.freehostia.com/love.html> <b><font color=red><size>5]Знакомства < жми!</size></font> </b></a>
<a href=\"http://jkgkdsfk.freehostia.com/vernye-druzya-veterinarnaya-klinika.html\">верные друзья ветеринарная клиника</a> <b>гей знакомства в нальчике </b> <a href=\"http://jkgkdsfk.freehostia.com/sayt-znakomstv-mordovii.html\">сайт знакомств мордовии</a> <a href=\"http://jkgkdsfk.freehostia.com/intim-znakomstva-v-zhodino.html\">интим знакомства в жодино</a> <u>знакомства секс пары </u> <b>знакомства киев </b> <a href=\"http://jkgkdsfk.freehostia.com/cerkov-intimnost-brak.html\">церковь интимность брак</a> <a href=\"http://jkgkdsfk.freehostia.com/sluzhba-znakomstv-vladivostok.html\">служба знакомств владивосток</a> <a href=\"http://jkgkdsfk.freehostia.com/intim-uslugi-g-surguta.html\&
28.07.09 | jerlySheale
http://vjnkasjdmn.t35.com Супер сайт знакомств
Оставьте свой отзыв: